![](/media/lib/277/n-europeanextr-bfd4ac257353bb6acaad65f4845c618f.jpg)
Ruszyła budowa pierwszego z superteleskopów
30 maja 2017, 08:32Rozpoczęto budowę pierwszego z ziemskich superteleskopów optycznych. Extremely Large Telescope (ELT) będzie miał główne lustro o średnicy 39 metrów i wykorzysta optykę adaptatywną, która pozwala na wyeliminowanie zaburzeń spowodowanych drganiami atmosfery
![](/media/lib/407/n-xenon1t-24d5a2999d4447da707aea332c8f34bf.jpg)
Najczulszy detektor ciemnej materii zarejestrował niezwykłe sygnały. Fizycy nie wiedzą, czym one są
18 czerwca 2020, 05:48Fizycy pracujący przy najbardziej czułym eksperymencie poszukującym ciemnej materii poinformowali o zarejestrowaniu nietypowych sygnałów. Istnieją trzy interpretacje tego, co zauważono. Ta najmniej interesująca, to wystąpienie zanieczyszczenia. Pierwsza mówi o nieznanych właściwościach neutrin. Druga dopuszcza, że po raz pierwszy zdobyto dowód na istnienie aksjonu, hipotetycznej cząstki tworzącej ciemną materię.
![](/media/lib/142/n-najstarsze-galaktyki-9f05e8ad455284addfe914cc43c98fa1.jpg)
Hubble bliski zobaczenia najstarszych gwiazd
13 grudnia 2012, 17:43Astronomowie korzystający z Teleskopu Hubble'a są bliscy zobaczenia najstarszych gwiazd jakie powstały we wszechświecie. Grupa uczonych pracujących pod kierunkiem Richarda Ellisa z California Institute of Technology (Caltech) poinformowała o tegorocznych wynikach badania obszaru znanego jako Ultra Deep Field (UDF12).
![](/media/lib/485/n-teleskop-7766986f31add8d2309c21766d3f333c.jpeg)
Jak zważyć galaktyki na potrzeby największych przeglądów nieba?
11 stycznia 2022, 05:34NCBJ koordynuje polski udział w największym w dotychczasowej historii przedsięwzięciu astronomii obserwacyjnej. W polu widzenia teleskopu budowanego w Chile znajdzie się jednorazowo obszar 40-krotnie większy od tarczy Księżyca. Obserwacje zaplanowane na 10 lat dostarczą m.in. danych o obiektach zmiennych. Naukowcy z NCBJ z zespołu ASTROdust już dziś przygotowują algorytmy, które wzbogacą zestaw informacji pozyskanych z obserwacji.
![](/media/lib/144/n-drogamleczna-b2c3993cfe2190919781c86d3e72e008.jpg)
BLAP – nowa klasa gwiazd pulsujących
28 czerwca 2017, 06:45Dzięki regularnym pomiarom jasności ponad miliarda gwiazd naszej Galaktyki astronomowie z Obserwatorium Astronomicznego Uniwersytetu Warszawskiego odkryli nieznaną klasę gwiazd zmiennych pulsujących.
![](/media/lib/418/n-czarnykarzel-e57b39ee7682b8ddd4328e011593693c.jpg)
Ostatni epizod istnienia wszechświata – supernowe czarnych karłów
26 sierpnia 2020, 08:39Ostatnim rozdziałem końca wszechświata, który nastąpi długo po tym, jak zgaśnie ostatnia gwiazda, może być seria niezwykłych eksplozji. Niezwykłych, bo ich głównymi bohaterami będą supernowe z czarnych karłów, twierdzi Matt E. Caplan z Illinois State University, którego artykuł Black dwarf supernova in the far future został zaakceptowany do publikacji w Monthly Notices of the Royal Astronomical Society.
![](/media/lib/153/n-galaktykialma-f5d3995d10271602d3f2f9ded6910e22.jpg)
Galaktyki ewoluowały szybciej niż sądzono
14 marca 2013, 06:02Niektóre z najjaśniejszych galaktyk we wszechświecie wyewoluowały wcześniej niż dotychczas sądzono. Jest ich też więcej niż przypuszczano. Tak wynika z najnowszych pomiarów wykonanych przez astronomów z University of Arizona, którzy wykorzytali właśnie uruchomione pełną parą obserwatorium ALMA
![](/media/lib/523/n-kwazar1-42a171f473555ae95453aad0b8a0c7d0.jpg)
Taniec galaktyk: Webb znalazł jeden z najbardziej gęstych regionów we wczesnym wszechświecie
21 października 2022, 05:51Teleskop Webba przyłapał masywne galaktyki podczas procesu tworzenia przez nie gromady skupionej wokół ekstremalnie czerwonego kwazara. Zaskakujące odkrycie pozwoli nam lepiej zrozumieć, jak we wczesnym wszechświecie dochodziło do tworzenia gromad galaktyk i powstania wszechświata takiego, jakim znamy go dzisiaj.
![](/media/lib/289/n-wmap-67868baf923e2ec36b5c3413677cd60e.jpg)
Odnaleziono połowę brakującej materii
9 października 2017, 14:17Dwa niezależne zespoły naukowe poinformowały o znalezieniu połowy zaginionej materii. Udało im się zarejestrować protony, neutrony i elektrony rozciągające się pomiędzy galaktykami w formie pasów gorącego rozproszonego gazu. Problem zaginionych barionów został rozwiązany, stwierdził Hideki Tanimura z francuskiego Instytutu Astrofizyki w Orsay, który stał na czele jednej z grup badawczych. Drugą grupą kierowała Anna de Graaff z Uniwersytetu w Edynburgu.
![](/media/lib/421/n-galaktyki-964036dba81a6a58193ba19ee41ac4c7.jpg)
Pierwsze spójne badanie zderzeń galaktyk w rzeczywistych i symulowanych wszechświatach
16 września 2020, 11:27Wykorzystując sztuczną inteligencję, po raz pierwszy udało się znaleźć zlewające się pary galaktyk przy użyciu identycznej metody zarówno w symulacjach, jak i obserwacjach prawdziwego wszechświata. Współautorem pionierskiej pracy jest dr William Pearson z Zakładu Astrofizyki Departamentu Badań Podstawowych NCBJ.